A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

KHÔNG CHỈ LÀ CHUYỆN KHOA HỌC

Giữa những ngày se lạnh và tất bật cuối năm, chợt bâng quơ nghĩ, như là nghĩ dại: bao giờ người Việt Nam mình đoạt được giải Nobel nhỉ? Khó quá. Chuyện không tưởng. Nhưng nghĩ lại, biết đâu đấy, khi mới đây một tin vui bất ngờ ập đến làm ấm lòng giới khoa học nước nhà:
KHÔNG CHỈ LÀ CHUYỆN KHOA HỌC
Giữa những ngày se lạnh và tất bật cuối năm, chợt bâng quơ nghĩ, như là nghĩ dại: bao giờ người Việt Nam mình đoạt được giải Nobel nhỉ? Khó quá. Chuyện không tưởng. Nhưng nghĩ lại, biết đâu đấy, khi mới đây một tin vui bất ngờ ập đến làm ấm lòng giới khoa học nước nhà:

Có khi nào như thế không?

    Tạp chí Time của Hoa Kỳ, một tạp chí uy tín trong lĩnh vực đánh giá các công trình khoa học thường niên, đã xếp một công trình Toán học của GS Ngô Bảo Châu của Việt Nam - hiện đang làm việc ở Hoa Kỳ - là một trong 10 phát minh khoa học quốc tế tiêu biểu nhất trong năm 2009. Với việc xếp hạng này và với những gì đã làm được, Ngô Bảo Châu hiện là ứng viên sáng giá cho giải thưởng Toán học danh giá nhất trên thế giới, được xem như giải Nobel về Toán học, giải thưởng Fields, bốn năm trao một lần cho những nhà Toán học xuất sắc dưới 40 tuổi. Sinh năm 1972 tại Hà Nội, và như vậy đến năm 2010 này, Ngô Bảo Châu chỉ mới vừa 38 tuổi, độ tuổi có thể lọt vào tầm ngắm của hội đồng bình chọn.

   Cũng bốn năm một lần, Hội nghị Toán học Thế giới (ICM) lại được tổ chức. Người làm toán chuyên nghiệp, ai đó chỉ cần có tên tham dự hội nghị này đã là vinh dự lắm rồi, huống chi là được mời báo cáo tại hội nghị. Có hai loại báo cáo được mời: báo cáo trước toàn thể hội nghị (60 phút) và báo cáo tại các tiểu ban (45 phút). Bản báo cáo trình bày trước toàn thể hội nghị là bản tóm tắt những công trình Toán học xuất sắc được công bố giữa hai lần hội nghị, nó được ví như những quả bom tấn trong toán học, vì tính chất khai phá và gợi mở một xu hướng nghiên cứu của nó. Những năm gần đây, hội nghị lần nào cũng có Việt Nam tham gia, nhưng hình như chưa được lần nào có tên trong hai danh sách báo cáo mời kia. Vậy mà ICM-2010 lần này vinh dự đó đã đến với Việt Nam. Ngô Bảo Châu là một trong 20 nhà Toán học trên thế giới được mời báo cáo trước toàn thể hội nghị. Điều đặc biệt sẽ diễn ra trong những lần hội nghị này là, danh sách các nhà Toán học được nhận các giải thưởng danh giá sẽ được công bố, sau một thời gian dài được các hội đồng chuyên ngành bình xét và được giữ bí mật cho đến phút cuối. Chúng ta đang hồi hộp chờ đợi, biết đâu đấy, cái tên Ngô Bảo Châu được xướng lên cùng giải thưởng Fields!

   Nhà khoa học trẻ tỉnh nhà kia ơi, các anh đâu rồi?

   Từ hiện tượng mang tầm vóc quốc tế Ngô Bảo Châu, chợt nghĩ về những tài năng khoa học trẻ, tỉnh lẻ quê nhà. Và để viết được những dòng này, chúng tôi phải cất công kiếm tìm thông tin ở  rất nhiều đầu mối, nhưng những nỗ lực ấy không mang về được bao nhiêu, những người con của Gia Lai đã và đang âm thầm hoạt động khoa học ở khắp bốn phương trời. Thôi thì, được ngần nào hay ngần ấy vậy, vài gương mặt trẻ trong những năm gần đây.

                                 GS. Ngô Bảo Châu

   Năm 2009, tỉnh ta được thêm một Tiến sĩ, chuyên ngành Vật lý lý thuyết. Là giảng viên trường Cao đẳng sư phạm Gia Lai, Nguyễn Văn Long da ngâm, mắt sáng, người lành, sinh trưởng trong một gia đình thuần nông ở một vùng quê nghèo thuộc tỉnh Bình Định. Anh được chuyển tiếp làm nghiên cứu sinh, sau khi bảo vệ xuất sắc luận văn Thạc sĩ tại Hà Nội. Làm Tiến sĩ về lĩnh vực khoa học cơ bản đã khó, Vật lý lại càng khó. Ấy thế mà anh làm cứ nhẹ như không. Chỉ trong vòng ba bốn năm gì đó, anh đã tung ra một loạt công trình khá nặng kí, 3 bài ở trong nước, 5 bài viết chung với giáo sư hướng dẫn đăng ở nước ngoài, mà chỉ cần một nửa của số ấy anh cũng đã có thể bảo vệ luận án một cách “hoành tráng”. Long là một trong những Tiến sĩ quốc nội 100%. Quốc nội, có thể giá rẻ, nhưng không phải là không đảm bảo chất lượng đâu nhé. Thực ra Nguyễn Văn Long không phải là Tiến sĩ về Khoa học tự nhiên đầu tiên của trường Cao đẳng sư phạm. Trước đó đến 9 năm, một giảng viên của trường đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán học. Nhưng giờ thì, đã trở thành người Sài Gòn. Thật tiếc cho một nguồn nhân lực của tỉnh nhà, nhưng anh đã quyết tâm thế, biết làm sao được.

                             TS. Nguyễn Văn Long và Vợ

   Mới đó mà cậu học trò giỏi Hóa, mê thơ dạo nào giờ đã trở thành “ông nghè” Hóa học, vừa bảo vệ tại Viện Lý Hóa các Vật Liệu Strasbourg ở Pháp. Trương Phước Lai vẫn không khác mấy những ngày còn là cậu học sinh chuyên Hóa của trường THPT Hùng Vương. Riêng tôi, nhớ mãi cú ngã của Lai dưới chân thác Phú Cường, một ngày em đi thực tế sáng tác của câu lạc bộ thơ trẻ, làm cho chúng tôi - những bậc đàn anh đang “chăn dắt” - phải phát hoảng. Qua Email gửi chúng tôi, Lai nói, một hai năm nữa em sẽ trở về...

   Trang báo đã gần hết, mà danh sách ắt hẳn còn dài lắm. Chắc phải làm một cái thống kê thôi. Trước Trương Phước Lai, chúng tôi vẫn còn nhớ có một Nguyễn Ngọc Thạch - cựu học sinh THPT Pleiku - Tiến sĩ Kinh tế ở Nga, sau một thời gian làm việc ở một tổng công ty nào đó, giờ nghe nói anh sắp “đầu quân” cho Đại học Ngân hàng TP.HCM. Có lẽ chăng, anh muốn góp phần cho việc...kéo lại giá vàng và làm cho đồng tiền Việt Nam đỡ mất giá (!). Lớp trước Trương Phước Lai, cũng từ  “lò” THPT Chuyên Hùng Vương, Tiến sĩ Trương Nguyễn Vũ từ đất nước Úc xa xôi quay về Việt Nam, Singapore làm giảng viên cho các chi nhánh Đại học hoàng gia RMIT...

   Số Thạc sĩ trẻ, người Gia lai, hiện đang làm Tiến sĩ ở nước ngoài chắc giờ cũng đã lên đến vài chục. Thất khó mà điểm hết. Chỉ cần vài cú điện thoại cho đồng nghiệp, chúng tôi đã có ngay: Phan Duy Hảo (THPT Quang Trung-An Khê), Lê Thị Ngọc Hương (THPT Hùng Vương) ở Hoa Kỳ; Nguyễn Văn Tín (THPT Hùng Vương) ở Nga; Phạm Cao Thanh Tùng (THPT Hùng Vương) ở Nhật; Bùi Tấn Trung (THPT Hùng Vương) ở Pháp; Phan Thị Xuân Linh (THPT Hùng Vương) ở Singapore; vân vân và vân vân...

   Câu chuyện kết.

   Chợt nhớ một trường hợp, người Hà Nội, trạc lứa tuổi chúng tôi, bảo vệ xong luận án Tiến sĩ Toán học tại Tiệp Khắc (cũ), anh ở lại làm việc. Đó là một trong những nhà Toán học trẻ có tên tuổi trong làng toán thời bấy giờ. Khoảng giữa những năm 90 của thế kỷ trước, sau những tháng năm rong ruổi ở xứ người, anh muốn quay về Việt Nam. Lúc ấy, Toán học nói chung và khoa học cơ bản nói riêng “mất giá” vô cùng tận. Viện Toán học đủ biên chế. Vài trường đại học phù hợp chuyên ngành ở thủ đô thì không có chỉ tiêu. Loay hoay mãi trước cổng những cơ quan khoa học, chán nản, anh trở lại Tiệp Khắc và bây giờ đang là nhà Toán học có tên tuổi của Cộng hòa Séc.


 

                                                                         TS. Trịnh Đào Chiến

 

 

 
 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 8
Hôm qua : 6
Tháng 10 : 217
Năm 2021 : 5.349